بررسی خروج ایالات متحده امریکا از مذاکرات برجام و پیامدهای آن بر روابط ایران و غرب
DOI::
https://doi.org/10.69892/jawzjanan.2024.57کلمات کلیدی:
اتحادیه اروپا, ایالات متحده امریکا, ایران, برجام, غربچکیده
امروز، مناقشه هستهای یکی از مرکزیترین موضوعات در سیاست بینالملل است. این موضوع بهاندازهای مهم و بحث آفرین است که روی بسیاری از معادلات بینالمللی سایه افکنده و آنها را تحتالشعاع خود قرار داده است. رقابت تسلیحات هستهای بین کشورها، امنیت جهانی را به چالش کشانده است و اکثر دانشمندان به این باورند که ثبات جهان کم شده و عاملی که این ثبات را به مخاطره انداخته گسترش فعالیتهای هستهای است. روابط پر نوسان جمهوری اسلامی ایران با جهان غرب بهخصوص ایالات متحده امریکا، توأم با اتفاقات جدید، بوده است. یافتههای تحقیق نشان میدهند که توقعات و مطالبات ایران و ایالات متحده در مذاکرات احیاء برجام «برجام ۲» درسال 2015 نسبت به «برجام ۱» در سال 2006 بالا رفته است. واشنگتن، استراتژی «نه برجام، نه بحران» را در دستورکار خود قرار داده و دوپهلو سخن میگوید. نقض برجام توسط دولت امریکا، همچون زهر هلاهِل، اعتماد بین ایران و غرب را منهدم نمود. فعلاً، برجام از جمله اولویتهای واشینگتن نبوده و تمام تمرکز آن، بر جنگ روسیه و اوکراین و مسئله اسرائیل و حماس است. مذاکرات احیاء برجام، بین ایران و قدرتهای غربی ذیدخل در برجام از جمله، ایالات متحده امریکا را بر سر یک دوراهی سرنوشتساز، قرار داده است، طوریکه از دو گزینه، تقابل و تعامل سیاسی، یکی را انتخاب نمایند. این تحقیق به هدف بررسی خروج ایالات متحده امریکا از برجام و پیامدهای آن بر روابط ایران و غرب با استفاده از روش «توصیفی- تحلیلی» انجام یافته است.
مراجع
اخوان، بهار؛ یزدانی، عنایتالله و امیدی، علی. (۱۳۹۷). راهبرد سیاست خارجی ترامپ در قبال پرونده هستهای ایران. فصلنامه پژوهشهای روابط بینالملل، دوره8 ، (۲۸)، ص ۲۲۶ ـ ۲۰۱.
اسلامی، محسن، نقدی، فرزانه. (۱۳۹۵). ابزار تحریم و سیاست خارجی امریکا در قبال ایران. فصلنامه روابط خارجی، دوره8 ، (۴)، ص ۷۱ ـ ۳۷.
افتخاری، اصغر و خیراتی، عباس. (۱۳۹۸). راهبردهای پسابرجامی امریکا علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه امنیت ملی، دوره9، (۳۳)، ص ۱۴۰-۱۱۳.
امیری، رضا اختیاری و صالحی خناز، محبوبه. (۱۳۹۶). بررسی علل و زمینههای گسترش روابط ایران و چین در عصر پسابرجام. دو فصلنامه سیاست و روابط بینالملل، دوره ۱، (۱)، ص 33 ـ 51.
بشیر، حسن و شیخ، زهرا. (۱۳۹۹). تحلیل گفتمان متن توئیتهای وزرای امور خارجه ایران و کشورهای گروه ۵+۱ در بارة برجام. دو فصلنامه علمینامه فرهنگ و ارتباطات، دوره 5، (۱)، ص ۳۴ ـ ۱.
بنیهاشمی، سید علی؛ حیدر پور، ماشاالله و کیانی، داود. (۱۴۰۱). برجام و استمرار رویکردهای متعارض جمهوری اسلامی ایران و امریکا. فصلنامه علمی سیاست جهانی، دوره11، (۲)، ص ۲۹۵ ـ ۲۶۹.
بیات، سامان. (۱۴۰۱). خروج ایالات متحده امریکا از برجام و راهبردهای جمهوری اسلامی ایران. مجله بینالمللی پژوهش ملل، دوره7، (۷۷).
پرتو، امین. (۱۳۹۷). راهبرد کلان امریکا در دوره ترامپ: درسهای برای ایران. فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره (۸۱).
پیر سلامی، فریبرز ارغوانی و حسنوند، مظفر. (۱۳۹۶). برجام بهمثابه توافق بینالمللی: کاوشی در ماهیت و ضمانت اجرا. پژوهشنامه علوم سیاسی، دوره12، (۴)، ص ۳۸ ـ ۷.
دهشیری، محمدرضا و میرکاظیمی، سید مهدی. (۱۳۹۹). سناریوهای پیشروی جمهوری اسلامی ایران در قبال برجام بعد از خروج ایالات متحده امریکا. دو فصلنامه آینده پژوهی ایران، دوره 5، (۱)، ص ۱63 ـ 187.
رنجبر، قاسم و سوری، حسین. (۱۳۹۹). خروج امریکا از برجام و تأثیر آن بر نظم امنیتی جهانی. فصلنامه علمی (مقاله علمی ـ پژوهشی) جامعهشناسی سیاسی ایران، دوره 3، (۲)، ص ۱۱66 ـ ۱۱85.
رهبر، عباسعلی و گل شاهی، محمدمهدی. (۱۴۰۰). بایستههای دیپلماسی رسانهای جمهوری اسلامی ایران در چارچوب سیاست موازنه قوا در دوران پسابرجام. فصلنامه علمی وسایل ارتباطجمعی ـ رسانه، دوره ۳۳، (۳)، ص ۱11 ـ ۱32.
زرگران، مرتضی نعمتی. (۱۳۹۹). خروج ترامپ از برجام و ناکارآمدی شورای امنیت سازمان ملل. فصلنامه علمی مطالعات روابط بینالملل، دوره 13، (۵۲)، ص 175 ـ 203.
سپهری، یدالله و همکاران. (۱۳۹۸). پیامدهای تقابل ایران و امریکا. فصلنامه «پژوهشهای انقلاب اسلامی» انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران، دوره 8، (۲۹)، ص ۱19-۱36.
سعیدزاده، سهیر؛ گودرزی، مهناز و تقی پور، فائزه. (۱۴۰۰). تحلیل مضمون توئیتهای ترامپ درباره برجام بهمنظور ارائه الگوی دیپلماسی توئیتری ترامپ. فصلنامه پژوهشهای روابط بینالملل، دوره 11، (۴۳)، 1ص ۲13 ـ ۲39.
شریعتی نیا، محسن. (۱۳۹۹). روابط ایران و چین؛ گذار از مثلث رمانتیک به پیوند پایدار. فصلنامه رهیافتهای سیاسی و بینالمللی، دوره ۱۱، (۳)، ص 95-114.
شیرازی، حبیبالله و زارعی، غفار. (۱۳۸۹). امریکا و پرونده هستهای ایران. دانشنامه، ص 105 ـ 121.
عبادی، سجاد؛ طباطبایی پناه، سید علی و سلطانی، علیرضا. (۱۴۰۱). نقش متغیرهای عمومی در فرایند تصمیمسازیوسیاستگذاری خارجی اتحادیه اروپا نسبت به برجام. فصلنامه پژوهشهای روابط بینالملل، دوره 12، (۳)، ص 71 ـ 100.
فدایی، فریبا؛ عسگرخانی، ابو محمد و مرادی، مریم. (۱۴۰۰). پایبندی ایران به تعهدات بینالمللی در برجام و اقدامات منجر به کاهش تعهدات. فصلنامه علمی مطالعات بینالمللی پلیس، دوره 12، (۴۵)، ص ۱09 ـ ۱33.
کبیری، زهره و زنگنه، زهرا. (۱۳۹۸). نقش عربستان سعودی در خروج امریکا از توافق هستهای برجام. مجلة بینالمللی پژوهش ملل، دوره 4، (۴۶).
متقینژاد، محمد. (۱۳۸۴). تحریم ایران. تهران: اداره نشر وزارت امور خارجه.
مرادی، جهانبخش و یعقوبی منفرد، یوسف. (۱۴۰۱). استراتژی امنیتی امریکا در خاورمیانه بعد از خروج از برجام. نشریه علمی مطالعات انقلاب اسلامی، دوره ۱۹، (۶۸)، ص ۱11 ـ ۱30.