تورکمن دیلینداکی سوزجوکلرینگ اولانیلیشی نینگ درنگوی

نویسندگان

DOI::

https://doi.org/10.69892/jawzjanan.2025.87

کلمات کلیدی:

ایشلیک, چالیشما, سانلار, سوز, سوزجوک, صفت

چکیده

تورکمن دیلینداکی سوزجوکلری، اساساهم دیلینگ دگیشلی بولومینده سوزلرینگ غورلوشینی، اویتگیشینی، گورنوشلرینی و سوزلری بللی بیر توپاره بولمگینگ دوزگونلرینی، قانونه لایقلارینی اورنمک بولیور. شونلوق بیلن سوزلری شویله توپارلاره بولوپ اورنمک داب بولوپ غالیپ دیر. شیله لیک- ده هر دیلینگ اوز دستوری- گرامری بار دیر. تورکمن دیلینی هم ادیل بویله‌کی دیللرینگکی یالی بللی بیر قاعده و قانونه‌لایقلار اساسیندا درنگه‌مکلیک یرلیکلی‌دیر.  شونلوقدا تورکمن دیلی‌نینگ هم سوزجوکلری بولومینده سوزلری شو آشاقداقی یالی توپارلاره بولوپ اورنمک بیلن بولاری: " آت، صفت، ایشلیک، چالیشما، سان، باغلایجی، اوملوکلر و سوز‌سونگی کمکچی‌لری" یالی سوزتوپارلارینه بولوپ، اولارینگ هریسینه دگیشلی مثاللار درنگه‌لیپ اورنکمکلیک مقصدی گوزاونگونده توتیلدی.  بو تحقیق دان هدف و اساسی مساله تورکمن  دیلی نینگ سوزجوکلری نینگ ایشله نیلیشی باره سیندا گچمیشلرده ادیلن ایشلری اورنیپ، شو اوردا ایشلاپ علمی تازه لیک لر یوزه چیقارماق، بو بولسه بو اوور بیلن ایش سالیشیون ادم لاره حاس دا فایده لی بولار دییپ امید ادیاریس. بو علمی تحقیقی ایشه دگیشلی علمی ایشلر اونگ هم افغانستان دا، ترکیه و ایران‌دا دگیشلی عالملار طرفیندان  عمومی گورنوشینده ادیلن ایشلر همده کابیر بولکله‌ین ادیلن ایشلری گوزدن گچیریلدی؛ یونه غینانساق دا اودییه‌ن گوزه دورتیلیپ دوران ایشلر ادیلمه دی؛ اما اونگا غاراماز دان بویله‌کی کابیر داشاری اولکه‌لرده اساساهم تورکمنستان دا اوران غووی ایشلر ادیلدی دیساک یالنگیشماساق گره ک.

بیوگرافی نویسنده

عبدالرحیم فرزاد، پوهنتون جوزجان

پوهندوی، تورکمن  دیلی و ادبیاتی دیپارتمنتی، تعلیم و تربیه فاکولته سی، جوزجان پوهنتونی، شبرغان، افغانستان.

مراجع

ایشانچ، ذکرالله. (1393هـ . ش). حاضرکی اوزبیک تیلی سوزجوکلری. کابل: موسسه انتشارات تعلیمی.

بهمن، عبدالکریم.(1380 هـ . ش). تورکمن گورنوشی تاریخ دا. پشاور: البیرونی پرینتینگ پرس.

توران، عبدالمجید.(1389هـ . ش). نگاهی بتاریخ و فرهنگ تورکمنها. پشاور: البیرونی پرنتینگ پریس.

راسخ یلدرم، محمد صالح. (1394). تاریخ و فرهنگ تورکمن‌ها.کابل: الازهر.

سناغزنوی، محمد اکبر. (1380 هـ . ش). دستور زبان دری. کابل: میوند.

غتیباش فرزاد، عبدالرحیم. (1394هـ . ش) حاضرکی زمان تورکمن دیلی نینگ گرامری. مزارشریف: صورتگر چاپخانه سی.

فرزاد، عبدالرحیم. (1395) تورکی دیللر و تورکمن دیلی. مجله علمی- تحقیقی جوزجانان، (20)،353-370.

فرزاد، عبدالرحیم. (1398هـ . ش). تورکمن دیلی نینگ لکسیکولوژی سینه بیرغاراییش. مجله علمی- تحقیقی جوزجانان، (28)، 100-115.

یمین، محمد حسین. (1383 هـ . ش). دستور معاصر زبان فارسی دری. کابل: میوند.

یمین، محمد حسین.(1389هـ . ش). واژه شناسی در زبان پارسی دری. کابل: سعید.

Öwezow,Yazmyrat. (2010).Türki dilleriň deňeşdirme gramatikasy. Aşgagbat: Bilim ministirligi.

Öwezow,ýazmyrat.(2009).Häzirki zaman türkmen dili morpologiýa okuw leksiýasy. Türkmenabat: seýdi inistituti..

Nartyýew, Nurýagdy we Jumaýewa, M. (2009).Türkmen dili, Dil we ýazuw sözleýşiň amalyýeti. Türkmenabat: seýdi inistituti.

Nartyýew, Nurýagdy.(2010).Türkmen dili,Giriş we leksika.Türkmenabat: seýdi inistituti

##submission.downloads##

چاپ شده

2026-07-20